Sfinansowano ze środków Komitetu Wyborczego Wyborców Koalicji Obywatelskiej
Pomysły na Kraków i Małopolskę. Nowe wyzwania, nowe kierunki.

Krakowski Program Mieszkaniowy

Zobacz też: Pełna wersja programuNajważniejsze punkty programu

Już 30 lat działam w samorządzie. Za swoje główne dokonania uważam utworzenie Krakowskiego Holdingu Komunalnego, wprowadzenie Karty Krakowskiej, reformę mieszkalnictwa i reformę finansów miasta. A oto kilka moich nowych, najważniejszych propozycji dla Krakowa i Małopolski. Na początek – Krakowski Program Mieszkaniowy.

Upływająca kadencja stała w Krakowie pod znakiem znacznego przyśpieszenia w polityce mieszkaniowej. Przeprowadzono szereg badań społecznych, pokazujących oczekiwania mieszkańców w tym obszarze. Miasto na dużą skalę remontowało pustostany i znacząco skróciło listę oczekujących na mieszkania. Podjęło także działania w zakresie Społecznej Inicjatywy Mieszkaniowej (SIM) i Społecznej Agencji Najmu (SAN), szczegółowych programów mieszkaniowych, ale i napotkało poważne bariery w postaci braku środków i terenów pod budownictwo. Z kolei nowe projekty rządowe nie były dopracowane, a proponowane zmiany akceptowane.

Niniejsze opracowanie jest efektem i wcześniejszych działań, i oczekiwań mieszkańców. Z tego wypływa pomysł Krakowskiego Programu Mieszkaniowego.

Krakowskie mieszkalnictwo to realnie trzy główne obszary funkcjonowania. Obszar pierwszy to mieszkalnictwo miejskie, w tym mieszkania z czynszem socjalnym, mieszkania z czynszem komunalnym, mieszkania czynszowe, a także inne formy wpierania sytuacji mieszkaniowej najniżej i nisko sytuowanych mieszkańców Krakowa. Obszar drugi to mieszkalnictwo komercyjne, czyli mieszkania na sprzedaż i na komercyjny wynajem. Wreszcie obszar trzeci to mieszkalnictwo już istniejące: spółdzielnie mieszkaniowe, mieszkania prywatne i mieszkania we wspólnotach. Konstytucyjnym obowiązkiem samorządu gminnego jest zabezpieczanie mieszkań z wynajmem socjalnym, ale też samorządy, w tym samorząd Krakowa zajmował się i zajmuje także innymi obszarami mieszkalnymi.

Poniżej przedstawiam jego główne założenia i cele.

  • Utrzymanie sprzedaży „zamrożonych” mieszkań komunalnych i przeznaczenie pochodzących stąd środków na miejskie mieszkalnictwo, w szczególności na pozyskanie nowych terenów pod duże budownictwo mieszkaniowe.
  • Kontynuacja odzysku i remontowania pustostanów, przede wszystkim ze środków zewnętrznych, w liczbie 300-400 mieszkań rocznie, czyli 1500-2000 lokali podczas całej kadencji samorządu.
  • Budowa około 500 nowych mieszkań, jako dopełnienie oferty mieszkań socjalnych.
  • Kontynuacja projektu „Mieszkanie za remont” ze zwiększeniem zakresu do 200 mieszkań rocznie.
  • Wdrożenie Społecznej Inicjatywy Mieszkaniowej z ofertą minimum 500, a docelowo 1000 mieszkań czynszowych.
  • 200 mieszkań w ramach krakowskiej Społecznej Agencji Najmu.
  • Systematyczne, coroczne regulacje czynszów (ze względu na bezpieczeństwo ekonomiczne).
  • Przygotowanie i przetestowanie kilku innowacji mieszkaniowych, jak „Mieszkanie za grunt”, kooperatywa mieszkaniowa, „Mieszkanie dla Seniora”, a także zorganizowanie pakietu mieszkań interwencyjnych w liczbie minimum 50-100 lokali.
  • Wdrożenie pilotażu „Zintegrowanych projektów inwestycyjnych” i podjęcie próby pozyskania mieszkań w tym trybie. Jeżeli będzie to korzystne dla samorządu – rozpoczęcie działania na większą skalę. Podobnie warto rozważyć i przeprowadzić pilotaż odrolnieniowy, ze szczegółową analizą efektywności takiego procesu.
  • Zastosowanie powszechnej w wielu miastach i bardzo transparentnej metody współfinansowania przez deweloperów infrastruktury miejskiej.
  • Pilotażowe zastosowanie ustawy „Lex developer” dla budowy jakichś niezbędnych elementów infrastruktury społecznej (szkoła, przedszkole) i potem szersze stosowanie tego dla pozyskania infrastruktury społecznej.
  • Wypracowanie standardów i wdrożenie na szerszą skalę Zintegrowanych Planów Inwestycyjnych.
  • Wprowadzenie na szeroką skalę odrolnienia obszarów nieużytków w Krakowie.
  • Opracowanie i pilotażowe wdrożenie mieszkań współdzielonych.
  • Wprowadzenie w UMK Rzecznika Praw Lokatorów.
  • Przygotowanie Platformy Wymiany Mieszkań w Krakowie.
  • Wsparcie, w miarę możliwości także finansowe, dla działań w zakresie termomodernizacji, fotowoltaiki.
  • Wspieranie, także w miarę możliwości finansowo, działań typu dobudowa wind, balkonów, dodatkowych pięter i innych elementów infrastruktury.
  • W związku z nową polityką Państwa wobec spółdzielni mieszkaniowych wspieranie organizacyjne procesów inwestycyjnych, mających na celu wzrost zasobu mieszkaniowego.
  • Rozszerzenie narzędzi prawnych i organizacyjnych kontrolujących wynajem krótkoterminowy.
  • Rozszerzenie na potrzeby mieszkań prywatnych funkcjonowania miejskiej Społecznej Agencji Najmu.

Kluczowym elementem programu jest powołanie, wzorem niektórych polskich i europejskich samorządów, Krakowskiego Holdingu Mieszkaniowego (KHM). Spółki, będącej własnością miasta, która skupiałaby istniejące i nowe instytucje, zajmujące się mieszkalnictwem, takie jak SIM, TBS, SAN. W zakresie mieszkań komunalnych i socjalnych spółka ta działałaby na podstawie umowy o świadczeniu usług, w zakresie mieszkań czynszowych współdziałała z TBS Krak System i SIM Ziemia Krakowska. KHM zasilany byłby aportem finansowym z budżetu miasta, w wysokości związanej z dochodami ze sprzedaży mieszkań komunalnych. Za te środki wspomniana spółka kupowałaby i przygotowywała nieruchomości na cele mieszkaniowe, a następnie sama lub poprzez spółki podrzędne prowadziła inwestycje mieszkaniowe w zakresie mieszkań socjalnych i czynszowych.

Kiedyś powołaliśmy Krakowski Holding Komunalny, który dał ogromne korzyści gminie, teraz czas na kolejny taki kluczowy krok! W efekcie na koniec przyszłej kadencji Kraków dysponowałby nowoczesną infrastrukturą mieszkaniową, rezerwami terenowymi pod miejskie budownictwo i około 4000 – 5000 mieszkań udostępnionych mieszkańcom. Dzięki innowacjom i nowym działaniom byłby też dobrze przygotowany pod tym względem na kolejne lata.

Szczegółowy opis dotychczasowych działań, efektów badań społecznych, Krakowskiego Projektu Mieszkaniowego, zawarłem w szerszym artykule dostępnym tutaj.

Zapraszam do lektury

Bogusław Kośmider