Kraków w trudnych czasach – 204. tydzień

Ostatnia aktualizacja: 12.02.2024 r.

Zobacz wszystkie artykuły z cyklu Kraków w czasach zarazy >>

„Kraków w trudnych czasach” po raz 204. Dziś więcej o kampanii, ale i o bieżących sprawach i trochę o nieznajomości spraw wśród kandydatów. Zaczynamy od razu skrótem o sprawach poza krakowskich:

• Dziwne sprawy w USA, coraz trudniej dla Ukrainy.
• Rządowe działania, bo dzieje się dużo.
• Czego potrzebuje Województwo Małopolskie?
• Spotkanie małopolskich parlamentarzystów u Prezydenta.

I sprawy krakowskie w skrócie:

• Prawda o lokalach użytkowych, czyli dozwolona pomoc publiczna.
• Spraw alkoholowych ciąg dalszy.
• Mieszkanie za remont – trzecia edycja.
• Każdy mądry, czyli pomysły na mieszkalnictwo w Krakowie.
• Dziwna sprawa z finansami jednego z kandydatów…

I szerzej sprawy poza krakowskie:

1. Dziwne sprawy w USA, coraz trudniej dla Ukrainy. Amerykańska Izba Niższa najpierw odrzuciła projekt pomocy dla Ukrainy, Izraela i Tajwanu połączony z działaniami antyemigranckimi, a potem dopuściła do dalszej procedury taki projekt, ale bez działań antyemigranckich, na których zresztą Republikanom najbardziej zależało. Źle to wróży na przyszłość dla Ukrainy. A Amerykanie mają teraz wybór jak w Polsce między partią Razem a Konfederacją. Dlatego centrum polityczne jest tak potrzebne.

2. Rządowe działania, bo dzieje się dużo. Zmiany w Prokuraturze, uchwalenie budżetu Państwa, zablokowanie (miejmy nadzieję na razie) zmian w Trybunale Konstytucyjnym, ale i trochę straszny, trochę śmieszny „atak na Sejm”, czy przedziwna prezentacja sejmowa przeciwników LGBT. Dziwne to jest i wszystko jest coraz bardziej spolaryzowane.

3. Czego potrzebuje Województwo Małopolskie. Za chwilę wybory i na własny użytek zrobiłem analizę porównawczą Małopolski i innych regionów w zakresie działań sejmikowych. Jest kilka istotnych deficytów. W Małopolsce, jako chyba jedynym województwie, nie ma funkcjonującego Sejmiku Seniorów, a i działania „srebrnej polityki” są mocno ograniczone. W Małopolsce nie ma też Młodzieżowego Sejmiku i to też jest istotny brak. W Małopolsce nie ma też funkcjonującego przy Sejmiku jakiegoś ciała doradczego – think thanku (nie mówię o regionalnym obserwatorium, czy o radzie doradczej). To są dość istotne deficyty i powinny być szybko nadrobione.

4. Spotkanie małopolskich parlamentarzystów w Krakowie. Jak zawsze po wyborach parlamentarnych Prezydent Krakowa zaprasza małopolskich parlamentarzystów na spotkanie, na którym mówi o oczekiwaniach Miasta w zakresie działań parlamentarnych. Historycznie rzecz biorąc od lat są dobre efekty takich spotkań i dlatego zawsze jest duża frekwencja. Ja przedstawiłem dwa ponadkrakowskie problemy: kwestię zapisów ustawy o gospodarce nieruchomościami uniemożliwiających stosowanie aportów w postaci nieruchomości i kwestię zmian w Kodeksie Wyborczym. Zobaczymy, co z tego się uda…

Sprawy krakowskie szerzej:

1. Przez media przetacza się sprawa pomocy dla działających w miejskich (i niemiejskich) lokalach użytkowych sklepów handlowych. Obecnie te firmy nie są w stanie się utrzymać. Miasto robi, co może, a jest mocno ograniczone, bo wszelkie zmniejszanie czynszów jest pomocą publiczną, narusza równowagę gospodarczą.

Czynsze za lokale komunalne w Krakowie nie są od 2011 roku podwyższane (są tylko indeksowane inflacją) i w wielu miejscach znacząco odbiegają in minus od czynszów komercyjnych. Miasto stosuje prawem dopuszczaną pomoc, czyli proponuje podnajem powierzchni, zmniejszenie powierzchni handlowej (obydwa działania zmniejszają obciążenie najemcy) albo w sytuacji kiedy te działania nie są przyjmowane – proponuje zamianę lokalu na mniejszy.

Dla 48 branż mamy horyzontalny program wspierania branż chronionych i zanikających i około 150 lokali jest w tym programie. Ale nie można tego stosować dowolnie, trzeba się liczyć z zarzutem o nieuprawnioną pomocą publiczną. Najlepszym sposobem na utrzymanie się lokali handlowych jest zwiększenie popytu na ich towary. Miasto robi takie działania, choćby dla podmiotów sprzedających książki. 

2. Niedługo będziemy podsumowywać pierwsze pół roku funkcjonowania uchwały o ograniczeniu godzin sprzedaży alkoholu w sklepach w Krakowie. Ewidentnie widać, że zarówno w zakresie interwencji Policji i Straży Miejskiej następuje radykalne zmniejszenie skali interwencji.

Obecnie przed nami dyskusja o zmianach w zakresie liczby koncesji. Widać, że Krakowianie coraz więcej kupują wina i piwa, a coraz mniej tzw. alkoholi ciężkich, jak wódki, whisky czy koniaki. To dobry i oczekiwany kierunek w zakresie spożycia alkoholu.

Wydaje się, że w kadencji 2018-2024 zrobiliśmy istotne kroki w tym zakresie, zaczynając od Społecznego Programu Odpowiedzialnej Sprzedaży Alkoholu (gdzie 155 sprzedawców ograniczyło godziny sprzedaży), potem wprowadzając w społecznym kompromisie, ale i po szczegółowym badaniu potrzeb i oczekiwań mieszkańców, ograniczenia w godzinach sprzedaży i mając bardzo szybko efekty tej zmiany poprzez radykalne zmniejszenie ilości interwencji Policji i Straży Miejskiej, a na koniec zmieniając strukturę koncesji bardziej w stronę lekkich alkoholi. Wielu nas pyta jak to zrobiliśmy i jesteśmy tutaj liderem kompromisowych zmian w tym zakresie.

3. Od 1 marca ruszamy z trzecią edycją Programu „Mieszkanie za remont”. Szczegóły Programu na stronie krakow.pl. Liczy się też czas złożenia wniosku. Zapraszamy.

4. W kilku mediach kandydaci na prezydenta wypowiadali się w sprawach mieszkaniowych. Widzę tutaj duże luki w wiedzy o stanie zasobów i stanie potrzeb mieszkańców, a także o wyzwaniach stojących przez Krakowem w kwestiach mieszkalnictwa.

Głównym wyzwaniem Krakowa w zakresie mieszkaniowym jest praktycznie brak terenów pod budownictwo mieszkaniowe, zarówno miejskie (mieszkania socjalne i czynszowe), jak i pod budownictwo komercyjne (na sprzedaż lub na wynajem). Rozwiązaniem na pewno nie jest akcja „mieszkanie za grunt”, bo Gmina nie mając dużych terenów nie bardzo ma jak taką akcję robić, już nie mówiąc, że ustawowe warunki są takie, że w Polsce zrobiono tylko jedną taką transakcję (1 mieszkanie w Warcie).

Rozwiązaniem może być pozyskiwanie terenów od państwowych i innych publicznych podmiotów, ale takich terenów w Krakowie jest mało, więcej należy do spółek Skarbu Państwa, ale to osobne podmioty. Na pewno sposobem jest zmiana przeznaczenia terenów przemysłowych, czy biurowych na mieszkaniowe, a tu kłania się ustawa „Lex developer”, czy Zintegrowane Plany Inwestycyjne. Ciekawym i coraz częstszym w wielu miastach Polski sposobem jest planowe odrolnienie głównie nieużytków rolnych. Tu jednak muszą być zachowane zasady przyrodniczej ochrony Krakowa. Z kolei przejmowanie terenów w sąsiadujących gminach jest sprzeczne z koncepcją rozwoju metropolitalnego i stworzenia Metropolii Krakowskiej.

Jeśli chodzi o kierunki działania, to większość kandydatów widzi konieczność taniego budownictwa pod wynajem. Takie coś od kilku lat robimy, a symptomatyczne jest, że nikt z kandydatów nie poruszył problemu mieszkań socjalnych. Wydaje się, że znacząco zwiększając odzysk miejskich mieszkań i uruchamiając na dużą skalę remont pustostanów, ustawiliśmy tę dziedzinę na następną kadencję. I tu się udało, bo na liście oczekujących jest teraz (luty 2024) poniżej 450 osób, liczać łącznie z listą z 2023 roku. Te osoby dostaną mieszkanie w tym albo przyszłym roku, czyli maksymalnie w 2 lata. 

5. Dziwna sprawa z finansami jednego z kandydatów. Okazało się (publikacja w portalu Wirtualna Polska), że jeden z kandydatów ma spółkę (jest jej 99% właścicielem), a spółka ma narastającą stratę, ujemne kapitały i ogromne zadłużenie. A przecież ten kandydat jako jedno ze swoich głównych zadań widzi naprawę finansów Miasta. Oczywiście były tłumaczenia, ale trochę dziwne: że każda spółka jest na stracie, że właśnie buduje nową siedzibę w Niepołomicach, że eksportuje swoje produkty do 60 krajów. Tylko co to ma do wielkiej straty, do ujemnych kapitałów, do niewielkich obrotów? Myślę, że ta sprawa będzie miała jeszcze ciąg dalszy, bo wiele kwestii będzie musiało być wyjaśnionych do spodu.