Kraków w trudnych czasach – 203. tydzień

Ostatnia aktualizacja: 05.02.2024 r.

Zobacz wszystkie artykuły z cyklu Kraków w czasach zarazy >>

„Kraków w trudnych czasach” po raz 203. Dziś między innymi o startującej kampanii samorządowej. Najpierw skrót spraw ponadkrakowskich:

• Kampania samorządowa rusza.
• Bez koalicji z Lewicą.
• Zmiany w sądach.
• Obajtek poza Orlenem, Orlen podejrzany.
• Co u Ukraińców?

I sprawy krakowskie w skrócie:

• Sesja Rady Miasta i niewesoła Wesoła.
• Debata o kulturze.
• Finanse są najważniejsze.
• Mieszkaniowe realia.
• W PO już ponad 20 lat.

I szerzej o sprawach ponad krakowskich:

1. Rusza formalnie kampania samorządowa. Jeszcze nie ma w całości zarejestrowanych komitetów, jeszcze nie ma list wyborczych, ale już kampania ruszyła. Trwająca tylko 2 miesiące kampania to będzie ostry i trudny czas. Ruszamy !

2. Bez koalicji z Lewicą. Platforma zdecydowała, że nie idzie w koalicji z Lewicą. Powodów jest kilka i skutków też. Po pierwsze, choć taka koalicja zyskuje teoretycznie, to praktycznie więcej wyborców przejdzie głosować na innych, niż przyjdzie dzięki Lewicy. Po drugie Lewica niestety w Polsce jest mocno podzielona, w Krakowie na przykład część Lewicy popiera Łukasza Gibałę, więc Aleksandra Miszalskiego poprzeć by mogła tylko część Lewicy, podobnie jest w Warszawie. Po trzecie były sygnalizowane zachowania wskazujące, że docelowo mógłby powstać jeden klub Lewicy, z różnych stron sceny. W efekcie wybrano osobne podejście.

3. Zmiany w sądach. Szykują się kolejne, a zrealizowane były już pierwsze kroki poważnej zmiany w systemie sprawiedliwości. Wykorzystując błędy proceduralne zamknięto kwestię prokuratora krajowego. Obecnie poszczególne sądy wyrażają swoje zdanie co do powołanych przez poprzednią władzę szefów sądów. Dużo się zmienia i jeszcze więcej zmieni. Zmieni się coś, bo musi zmienić, również w zakresie Trybunału Konstytucyjnego.

4. Obajtek poza Orlenem, Orlen podejrzany. Wreszcie koniec kariery Obajtka w Orlenie. Wójt Pcimia, równolegle szef spółki handlującej kablami, a potem niepodziewanie szef spółki energetycznej, potem szef Orlenu. Kariera „od pucybuta do milionera”. Ale Orlen przejął PGNiG, ale i Lotos, i wokół tego jest wiele, bardzo wiele niejasności. Ciekawy czas…

5. Co u Ukraińców? UE zdecydowała o ogromnej pomocy dla Ukrainy. Choć Węgry to blokowały, to jednak odpuściły, bo okazało się to bardzo nieopłacalne. Teraz czas na Amerykanów i pomoc amerykańską, a potem czas na wybory. Na tym tle dziwnie wyglądała wypowiedź Pana Prezydenta Dudy w sprawie Krymu, na szczęście powstrzymana także przez rząd RP. Ale takich dziwności być nie powinno. 

I sprawy krakowskie w skrócie:

1. Sesja Rady Miasta i niewesoła Wesoła. Głównym tematem ostatniej sesji Rady Miasta była sprawa zagospodarowania Wesołej. Wielu „wieszało psy” na spółce i na władzach miasta za brak widocznych efektów. Ale ten projekt trwa dopiero kilka lat, konsultacje pokazały oczekiwanie raczej na wieloletni proces, a jednocześnie na działania spółki zajmującej się Wesołą są minimalne środki. Trudno w takiej sytuacji wymagać błyskawicznych działań. Podobne działania w innych miastach w Polsce i w Europie trwały po kilkanaście/kilkadziesiąt lat, żeby przypomnieć krakowski projekt Centrum Komunikacyjnego. Warto brać pod uwagę realia i podobne rozwiązania gdzie indziej, a wtedy stan Wesołej zupełnie inaczej wygląda.

2. Debata o kulturze. Średnio ciekawa debata o kulturze w ramach krakowskiej kampanii prezydenckiej. Co zostało z debaty? Może bon kultury, może proponowana podwyżka dla pracowników krakowskiej kultury, dużo okrągłych słów, ale stosunkowo mało realnego programu. Przy okazji sporo dowodów na braki wiedzy o mieście, choćby w sprawie lokali dla NGO, w tym lokali dla środowisk kultury. Mam nadzieję, że w kolejnych odsłonach będzie lepiej.

Przy okazji, tydzień temu pisałem o niespełnionej od lat propozycji jednego z kandydatów ws. darmowej komunikacji. Przez prawie 10 lat ta obietnica była czynna i nic w tej sprawie nie zrobiono, żadnej analizy, żadnej uchwały kierunkowej i w końcu po 10 latach obiecywania ktoś mówi, że tego nie będzie. Lepiej później niż wcale, ale przyglądajmy się obietnicom, bo będą kolejne nierealne. Wygląda, że tenże kandydat obiecuje coś, co jest obecne medialne, a potem spostrzega, że nie zawsze głośni publicznie mają rację i trzeba będzie się wycofać…

3. Finanse są najważniejsze. Wielu mówi, co zrobi, ale rzadko, bardzo rzadko, mówi za ile to zrobi, a już prawie nigdy skąd znajdzie na to pieniądze. Podobno dżentelmeni nie rozmawiają o pieniądzach. Samorządowcy jednak muszą, bowiem jednym z kluczowych wyzwań następnej kadencji będą właśnie finanse. Bez pieniędzy nie da się realizować zadań bieżących i inwestycyjnych, spełniać obietnic i odpowiadać na oczekiwania mieszkańców.

I nie wystarczą tu zwykłe dochody budżetowe, nawet te zwiększone w wyniku reformy finansów publicznych, korekty PIT, CIT, VAT i podatku od nieruchomości, czy dużo większej subwencji oświatowej. To pójdzie na pokrycie wydatków bieżących, ale nie strategicznych. Oczywiście będą też środki unijne, w tym KPO, dające znaczący oddech inwestycyjny. Ale będzie potrzebny również udział własny samorządu.

Jestem pewien, że potrzeby, perspektywiczne, bieżące i inwestycyjne, będą większe i nie do zaspokojenia w dotychczasowym trybie. Ten, kto stawi czoła takim wyzwaniom, znajdzie nowe źródła dochodów i poszerzy istniejące, uzyska strategiczną przewagę wśród samorządów i wybije się na lidera tych czasów.

Dam przykład. Jeżeli Kraków zdecyduje się na budowę metra/premetra i otrzyma dotacje na pokrycie nawet połowy jej kosztów, do tego pozyska zewnętrzne finansowanie zwrotne (pożyczkowe, kredytowe, obligacyjne, z partnerstwa publiczno-prywatnego itp.) to i tak będzie musiał znaleźć źródło refinansowania (spłaty) tego zadłużenia – kosztem wydatków na inne dziedziny (co spowoduje duże napięcia społeczne) albo w wyniku wzrostu dochodów. I to jest kluczowe zadanie nowej władzy samorządowej. Wyzwanie, z którego prawie nikt nie zdaje sobie sprawy.

4. Mieszkaniowe realia. Jednym z najważniejszych wyzwań w Krakowie, ale i w Małopolsce będą dostępne mieszkania. Dostępne dla najbiedniejszych, i tu rola dla samorządu, dostępne dla bogatszych i tu kwestia bardzo wysokich cen mieszkań w Krakowie, wynikających ze zbyt niskiej podaży mieszkań, spowodowanej brakiem terenów pod zabudowę, ale i problemami inwestycyjnymi, wreszcie dostępne dla osób o średnich dochodach, i tu też rola samorządu. O tym, zarówno w zakresie działań w Krakowie jak i działań w Małopolsce, niedługo przeczytacie.

Przy okazji, od kilku miesięcy pojawia się informacja jakoby w Krakowie było około 60 tysięcy pustostanów, a jako źródło podaje się wyniki spisu powszechnego. Tylko przypomnę, że jeżeli ktoś ma kilka mieszkań, to wpisywał miejsce zamieszkania, ale nie pisał czy pozostałe mieszkania są zajęte. A w dużym zakresie są, na wynajem. Przypomnę, że także wpisywano mieszkania w trakcie budowy, a takich mieszkań, przy 3-letnim cyklu jest ponad 20 tysięcy. Jak to się uwzględni, to rzeczywistych pustostanów jest dużo, dużo mniej. 

5. W PO już 20 lat. 20 lat temu, na początku lutego 2004, zostałem członkiem Platformy Obywatelskiej RP, najpierw jako członek, a potem przewodniczący 2. Koła Gospodarczego PO w Krakowie, które wtedy, po przegranych w 2005 roku wyborach, stworzyłem. Przez te 20 lat wiele się zmieniło, „raz na wozie, raz pod wozem”.

Byłem przewodniczącym krakowskiej PO, wiele razy członkiem zarządu, delegatem, członkiem różnych władz. Stworzyłem 2. Koło Gospodarcze PO w Krakowie, jedno z najaktywniejszych kół. Teraz tworzę Koło Dzielnicy IX, równie aktywne.

30 lat działam w samorządzie. Za swoje główne osiągnięcia w tym czasie uważam stworzenie Krakowskiego Holdingu Komunalnego, zrealizowany z powodzeniem pomysł Karty Krakowskiej i znaczące zwiększenie dochodów Miasta, reformę mieszkalnictwa i reformę finansów Krakowa.

Startowałem wielokrotnie z dobrym skutkiem do Rady Miasta. Teraz chcę startować do Sejmiku Małopolski. Idę do Sejmiku, bo trzeba dla Krakowa i Małopolski więcej pieniędzy i mieszkań. I ja wiem, jak to zrobić, o czym w szczegółach poinformuję niebawem.