Kraków w trudnych czasach – 196. tydzień

Ostatnia aktualizacja: 18.12.2023 r.

Zobacz wszystkie artykuły z cyklu Kraków w czasach zarazy >>

„Kraków w trudnych czasach” po raz 196. Dziś o przełomach, ale i – może przede wszystkim – o świętach. Jak zawsze na początku skrót spraw ponadkrakowskich:

• Nowy premier, nowy rząd, nowe sprawy.
• Stare próbuje zachować co się da.
• Chanukowa awantura, ale i przełom.
• Unia Europejska, Ukraina, Węgry.

I sprawy krakowskie w skrócie:

• Ostatni i najtrudniejszy budżet.
• Zarzuty i odpowiedzi.
• Po wyborach dzielnicowych.
• Chanuka w Krakowie.
• Znów bez magistrackiego opłatka.
• Pamiętaliśmy i pamiętamy.
• Już 5 lat jestem Wiceprezydentem Krakowa. 

I troszkę szerzej, ponadkrakowsko:

1. Nowy premier, nowy rząd, nowe sprawy. I już mamy jeden, pełny, prawdziwy rząd Rzeczpospolitej. W rządzie kilku znajomych: minister Sienkiewicz, minister Domański, wiceminister Raś, wiceminister Wyrobiec, wicepremier i minister Kosiniak-Kamysz. Zamyka to prawie dwumiesięczny czas straty. Już mogliśmy być dużo dalej. A teraz budżet, sprawy władz w związanych z Państwem instytucjach. I Unia Europejska, i Ukraina. Powodzenia nasz rządzie !

2. Stare próbuje zachować co się da. Widzieliśmy prawie dwumiesięczne blokowanie nowego rządu, teraz stare dziwnymi metodami próbuje blokować, co się da. Największym kuriozum jest obrona za wszelką cenę partyjnej telewizji, nawet z zastosowaniem upartyjnionego Trybunału Konstytucyjnego. To kolejna kompromitacja Trybunału, kolejny dowód sprzeniewierzenia się prawu. Ale też obrona telewizji przypomina walkę o życie. Walkę oczywiście przegraną przez odchodzący w Polsce świat. Przegrywanie też jest sztuką i może być początkiem wygrywania, ale trzeba mieć klasę i wartości. A tu ani klasy, ani wartości.

3. Chanukowa awantura, ale i przełom. Niestety, wspaniałe odzyskanie władzy przez trójkoalicję 15 października zostało przesłonięte przez niecny czyn wariata (?), człowieka wpływu (?), antysemitę (?). Zaatakowanie palącej się żydowskiej chanuki, zaatakowanie gaśnicą ludzi jest czynem odrażającym. I dobrze, że wielu, bardzo wielu to potępiło. Ale w Polsce mamy antysemityzm, mamy wariatów, mamy agentów wpływu. I może to eskalować, i trzeba pamiętać o prezydencie Narutowiczu czy prezydencie Adamowiczu. Zło jest wokół nas i nie wolno pozwalać złu na działanie. 

4. Unia Europejska, Ukraina, Węgry. Szczyt UE w Brukselli z dziwnymi skutkami. Z jednej strony dobrze, optymistycznie, perspektywicznie, bo Ukraina dopuszczona została do negocjacji ws. wejścia do UE, bo Gruzja też została dopuszczona do tych starań. Ale jednocześnie Węgry, te Węgry zamęczane w 1956 roku przez Rosjan, te Węgry – „bratanki” Polski, blokują wielkie środki pomocowe dla Ukrainy. To przecież działanie na korzyść Rosji, a przeciw Unii Europejskiej, również przeciw Polsce. Co tu się dzieje?

I sprawy krakowskie szerzej:

1. Ostatni i najtrudniejszy budżet. W środę drugie czytanie i głosowanie nad budżetem. To rzeczywiście jeden z najtrudniejszych budżetów Krakowa. Ta trudność dzieje się przede wszystkim ze względu na rażące zmniejszenie dochodów, w tym PIT, i radykalny wzrost kosztów funkcjonowania. Przecież wszystko podrożało: energia, paliwa, płace (choć nie wszystkich), materiały, inwestycje, czy zadania bieżące.

Dla poprzedniego budżetu skuki tych zmian to było około 2 miliardy zł, w tym jest nieco mniej, ale też bardzo dużo. Przy takiej luce finansowej trzeba działać szeroko, na dużych liczbach. Dlatego mamy duże oszczędności w inwestycjach, dlatego jest sporo ograniczeń. I, z całym szacunkiem, nie chodzi tu o ograniczenia kilku czy nawet kilkunastomilionowe. Skala luki finansowej to setki milionów, a nawet miliardy złotych.

W pierwszym czytaniu budżetu było wiele populizmu, demagogii, błędów i zafałszowań. Było to dalekie od profesjonalnego omawiania, ale trudno. Teraz jest trochę czas próby i prawdziwych oczekiwań. Ci co naprawdę liczą, że w przyszłej Radzie przejmą władzę, że zostanie wybrany bliższy im prezydent – ci zaangażują się w budżet, zaangażują się w jego uchwalenie. A ci co nie liczą na zwycięstwo, będą woleli awanturę. Zobaczymy.

2. Zarzuty i odpowiedzi. Omawianie budżetu to była przede wszystkim demagogia, populizm, ale było też trochę zarzutów merytorycznych. O jednym z nich mówił Pan Prezydent Majchrowski, pokazując dlaczego warto się zadłużać i co mieliśmy z zadłużenia. Kto mądry – zrozumiał. Kto się prywatnie zadłużał – też zrozumiał.

Ale był też zarzut o zbyt drogie funkcjonowanie, zbyt drogie inwestycje, zbyt drogie zakupy. Wymaga to skomentowania. Po pierwsze każda transakcja odbywa się w trybie zamówienia publicznego, więc zakup jest najtańszy z możliwych. Po drugie pewnie wiele rzeczy można projektować taniej, mniej funkcjonalnie, dopuszczając gorsze materiały. Tylko co tanie, to drogie. Jak coś kupimy tańszego, będzie krócej służyło i de facto więcej kosztowało. Kiedyś była o tym dyskusja w Radzie Miasta i w sumie w zgodzie przyjęto taki kierunek. Można to zmienić, ale to będą duże konsekwencje i odpowiedzialność.

I drugi zarzut – że coraz więcej zadań, na które przygotowano dokumentację, nie wchodzi do realizacji. Rzeczywiście tak jest i w przeszłości też tak było, ale na o wiele mniejszą skalę. I wtedy i teraz główny powód był jeden – to radni wprowadzali do budżetu zadania tylko z kwotą na przygotowanie dokumentacji. A ponieważ takich zadań było w przeszłości dużo, a teraz bardzo dużo, to się nie mieściły z całym finansowaniem. Tylko, że kiedyś radni tego pilnowali i nie wprowadzali zadań niemożliwych do realizacji albo czekali aż znajdą się środki. Przy okazji część takich zadań wchodziła przy oszczędnościach z innych projektów, a czasem jako projekty współfinansowane ze środków UE. Ale i kiedyś, i teraz głównymi autorami tych zadań byli i są radni. Kiedyś na mniejszą skalę, teraz na skalę o wiele, wiele większą. I to są tego efekty. 

3. Po wyborach dzielnicowych. Odbyły się wybory, wybraliśmy radnych „pierwszego kontaktu”, czyli radnych dzielnicowych. Niestety, bardzo niska frekwencja (9,46%) będzie ciążyć nad tą kadencją Rad Dzielnic, bowiem pokazuje stosunkowo niewielkie zainteresowanie mieszkańców. Obawiam się, że czeka nas trochę dziwna kadencja, bo taka frekwencja nie specjalnie nastraja na zwiększanie środków na dzielnice, czy poszerzanie kompetencji. Jako kiedyś twórca i autor „Forum Przyszłości dzielnic” uważam, że właśnie teraz potrzebna jest prawie rewolucyjna reforma dzielnic. I nie chodzi tylko o większe pieniądze, ale i o wiele innych spraw. Politycznie najwięcej radnych w dzielnicach ma Platforma, będzie pewnie współrządzić w większości dzielnic, co dobrze nastraja przed wyborami samorządowymi. 

4. Chanuka w Krakowie. W Warszawie awantura z gaszeniem świeczki chanukowej, a w Krakowie w kilku publicznych miejscach świeczniki chanukowe. Nie tylko nie ma awantur, ale jest szacunek, zrozumienie, czytelne podejście. Miałem też okazję w imieniu mieszkańców Krakowa zapalić chanukową świeczkę. W Krakowie do 2. wojny światowej 25 % mieszkańców stanowili Żydzi i byli obecni w samorządzie, na uczelniach, w instytucjach kultury i nauki, w szpitalach, w handlu i w usługach. Kroke, czyli Kraków, był bardzo otwartym miastem i wielu mieszkańcom żydowskiego pochodzenia wiele zawdzięcza. Dlatego pamiętamy i będziemy pamiętać.

5. Znów bez magistrackiego opłatka. Po raz kolejny nie będzie magistrackiego opłatka. Od dawna tradycją było, że przed ostatnią przed Świętami Bożego Narodzenia sesją Rady Miasta odbywał się magistracki opłatek, na który wszyscy przychodzili. Już od kilku lat magistrackiego opłatka nie ma. Szkoda…

6. Pamiętaliśmy i pamiętamy. W ubiegłym tygodniu była rocznica stanu wojennego. Dla wielu z nas była to istotna życiowa cezura, zmiana, po której zmienił się świat. Teraz trzeba o tym pamiętać. I pamiętaliśmy. I dobrze, że pamiętają też młodzi, przecież to także ich historia. 

7. Już 5 lat jestem Wiceprezydentem Krakowa. Tydzień temu informowałem, że minęło dokładnie 5 lat odkąd Pan Prezydent Majchrowski powierzył mi pełnienie funkcji zastępcy Prezydenta Krakowa. Napisałem w skrócie, co udało mi się przez ten czas zrobić. I bardzo dziękuję za wiele podziękowań, życzeń i gratulacji. To było naprawdę miłe, dziękuję.

Wszystkim w nadchodzący czas Świąt Bożego Narodzenia wszystkiego „naj”, zdrowia, szczęścia i pomyślności, aby te Święta były niezapomniane !