Kraków w czasach zarazy i wojny – 122. tydzień

Ostatnia aktualizacja: 18.07.2022 r.

Zobacz wszystkie artykuły z cyklu Kraków w czasach zarazy >>

Kraków w czasach zarazy po raz 122. oraz Ukraina, Europa i świat w czasach wojny.

Sprawy ogólnopolskie:

  1. Mieszkaniowe wzorce – Wiedeń w skrócie.
  2. Ekonomiczne uderzenie w samorządy.
  3. Wojna w Ukrainie.
  4. Kościoła odchodzenie. Wina i kara.

Sprawy lokalne, krakowskie:

  1. Kraków przyszłości – stary i nowy etap.
  2. Alkoholowe problemy i wyzwania.
  3. Zadłużeni po dekiel czy realna normalność?

 

I sprawy ogólnopolskie szerzej:

1. Coraz częściej, lokalnie i ogólnopolsko, mówi się o polityce mieszkaniowej, wskazuje się różne wzorce i możliwości. Także Kraków analizuje różne możliwości, ale i różne strategie funkcjonujące w innych miastach.

Dla wielu niedoścignionym wzorem jest Wiedeń, gdzie jest wybudowanych ponad 220 tys. mieszkań komunalnych i dofinansowuje się 200 tys. tzw. mieszkań subsydiowanych. Wydaje na to rocznie prawie 0,5 MLD Euro (przy budżecie 16,2 MLD Euro), ale głównym źródłem finansowania jest podatek federalny, który dla Wiedniawynosi około 350 mln Euro. Miasto Wiedeń buduje mieszkania (ok. 10 tys rocznie), miasto Wiedeń remontuje mieszkania (ok. 2-5 tys mieszkań rocznie), miasto Wiedeń  dofinansowuje mieszkania (spółdzielcze i inne) tak, że są wynajmowane z umiarkowanym czynszem. Miasto Wiedeń kupuje grunty i ma rezerwę ok. 3200 ha terenów. Dla obsługi wiedeńskiego mieszkalnictwa działa kilkanaście firm komunalnych, z których najważniejsze to Wiener Wohnen, Wiener Founds i Wiener Stadwerke. Tak działają od ponad 100 lat, a normą są mieszkania na wynajem. Tylko kilka procent jest sprzedawanych i to po cenach rynkowych. Niedługo opiszę szerzej ten system, przez wielu uznawany za wzorowy i wzorcowy, ale też mający swoją specyfikę i ograniczenia.

Przypomnę, co w Polsce jest głównym konstytucyjnym zadaniem władz publicznych: „Władze publiczne prowadzą politykę sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności przeciwdziałają bezdomności, wspierają rozwój budownictwa socjalnego oraz popierają działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania”, czyli kluczowym obowiązkiem jest budownictwo socjalne i przeciwdziałanie bezdomności. Przypomnę, że Polacy w sposób bardzo ograniczony chcą korzystać z mieszkań na wynajem oraz że w Polsce nie ma specjalnego źródła finansowania samorządów w postaci podatku mieszkaniowego. Będzie o tym dużo więcej, bo to poważna sprawa, ale nie prosta i łatwa do wdrożenia.

2. Czas Polskiego Ładu to czas chaosu nie tylko dla polskich przedsiębiorców. Czas chaosu, w którym wielu z nich przestaje funkcjonować, przestaje dawać pracę, przestaje płacić podatki. To także czas znaczącego spadku możliwości samorządów. Z jednej strony strukturalnie spadają dochody z PIT i następuje coraz większe uzależnienie od transferów z Państwa, ale z drugiej rosną niebotycznie wydatki. Narasta problem, który będzie krytyczny dla funkcjonowania samorządów, czyli narastające różnice między oczekiwaniami mieszkańców a możliwościami samorządów. Już w wielu miejscach pojawiają się strajki pracowników miejskich jednostek (nie w Krakowie), a z drugiej strony oczekiwania mieszkańców, żeby prowadzić nowe inwestycje, czy zmniejszać koszty. Słabo działa „filtr medialny”, czyli dziennikarze, kiedyś tłumaczący realia, a teraz szukający sensacji. Przy okazji pojawiają się plotki o złej sytuacji finansowej Krakowa.

3. Wojna w Ukrainie to wielkie przegrupowania. Z jednej strony armia Ukrainy, mającej ponad 40 milionów mieszkańców, prawdopodobnie przygotowująca atak na południu, a z drugiej strony armia Rosji, mającej ponad 140 milionów mieszkańców, przygotowująca atak na Donbas. Z jednej strony armia rzeczywiście ludowa, broniąca swoich domów i rodzin, z drugiej strony armia zaciężna, kiedyś wielkiego mocarstwa. Wynik tego pojedynku wcale nie jest przesądzony, a my trzymamy kciuki za naszych braci Ukraińców.

4. Pare tygodni temu pokazano badania nad stosunkiem Polaków do Kościoła. Z jednej strony ogromny spadek zainteresowania, szczególnie młodego pokolenia, ale i dorosłych. Spadek spowodowany zblatowaniem Kościoła z władzą PiS, spadek spowodowany kompletną nieumiejętnością Kościoła, która wyszła przy uchodźcach, wojnie, pandemii, spadek spowodowany także kompletną nieumiejętnością poradzenia sobie z pedofilią w Kościele. Ale z drugiej strony 60-70% wierzy i czuje się członkami Kościoła, a wpływ na społeczeństwo jest ogromny. Jako dość aktywny członek Kościoła chciałbym wiedzieć, jak oceniają to polscy biskupi, ale także jaki stosunek mają do tego wierni? Kto ponosi odpowiedzialność za taki spadek zainteresowania Kościołem i jak się z tym czują polscy biskupi?

I sprawy krakowskie, lokalne:

1. Platforma Obywatelska rusza z nowym etapem akcji „Kraków przyszlosci”. Teraz zajmujemy się wielokulturowością, uchodźcami i sposobami radzenia sobie z tymi wielkimi problemami. To jedno z wielkich wyzwań obecnych czasów w Krakowie, ale i nie tylko. Przed nami jeszcze też, zgodne z założeniami, zamknięcie etapu pierwszego – debata i wnioski.

2. Coś musimy zrobić ze sprzedażą detaliczną alkoholu w Krakowie. Przypomnę, że na wniosek Rady Dzielnicy I przyjęto uchwałę o godzinach sprzedaży alkoholu w tej dzielnicy. Uchwała została zaskarżona i czeka na rozpatrzenie. W międzyczasie zorganizowaliśmy porozumienie społeczne o ograniczeniu godzin sprzedaży i ponad 150 krakowskich kupców wzięło w tym udział. Ale potem była pandemia. A potem część radnych, dzielnic i obywateli chciała dalszych zmian i wprowadzenia ograniczeń w skali całego miasta. Musimy zdecydować czego chcemy.

Realnie mamy kilka wariantów działania. Po pierwsze wykorzystując pozytywne efekty porozumienia ws. sprzedaży ustalić godziny sprzedaży alkoholu w całym Krakowie na 5.30 do 24.00. Po drugie wprowadzić te ograniczenia tylko w dzielnicach, które tego chcą. Po trzecie wprowadzić inne godziny ograniczeń w całym mieście, na przykład 6.00-22.00. Po czwarte wprowadzić te inne ograniczenia tylko w tych dzielnicach, które tego chcą. Po piąte – nie wprowadzać żadnych ograniczeń. I taki sondaż po wakacjach przeprowadzimy. Oczywistym jest, że główny spór jest między wariantem 5 (nic nie robić) a pozostałymi wariantami.

Trzeba też przypomnieć, że wprowadzenie porozumienia spowodowało zmniejszenie uciążliwości sprzedaży alkoholu wokół punktów, które weszły do porozumienia. To ewidentny dowód, że ograniczenie godzin sprzedaży alkoholu ma wpływ na spokój i porządek wokół tych punktów.

3. Przy okazji Raportu o stanie Miasta i sprawozdania z wykonania budżetu mieliśmy okazję porównać poziom zadłużenia Krakowa i innych dużych miast metropolitalnych w Polsce. I okazało się, że Kraków ma pewną rezerwę zadłużenia, biorąc pod uwagę wzrost nadwyżki operacyjnej i poziom zadłużenia „per capita”, czyli na obywatela. Na dziś ta „rezerwa zadłużenia” to 1-2 mld zł. Oczywiście to rezerwa, z której nie musimy korzystać, ale o której powinnismy wiedzieć.

Niektórzy zarzucają samorządowi Krakowa, że jest zbyt mocno zadłużony. Ci „niektórzy” to niektórzy dziennikarze, niektórzy lokalni aktywiści i niektórzy lokalni politycy. Poza wiedzą ogólną nie są to eksperci finansowi, ani specjaliści od finansów publicznych, ani praktycy finansów publicznych. Ale mają w swojej większości zdecydowanie negatywne zdanie wobec zadłużenia. A z drugiej strony mamy speców od finansów publicznych w Regionalnej Izbie Obrachunkowej, mamy speców od finansów w bankach i funduszach inwestycyjnych, mamy wreszcie speców od finansów w agencjach ratingowych, które oceniają finanse Krakowa.

Do kogo możemy mieć większe zaufanie? Do specjalistów z instytucji weryfikujących finanse czy do dziennikarzy, lokalnych aktywistów czy lokalnych polityków? Jedni mówią o w miarę bezpiecznym zadłużaniu, a drudzy mówią o zadłużaniu niebezpiecznym, „pod dekiel”. Jedni są specjalistami od finansów, drudzy są elementem lokalnej gry politycznej. Komu bardziej wierzymy, tym specjalistom czy tym politycznie związanym? Dla mnie odpowiedź jest oczywista i rozstrzygająca.

Osobną kwestią są ryzyka związane z zadłużeniem. Przypomnę jednak kluczowe najważniejsze ryzyko każdych finansów – ryzyko płynności. Każde inne ryzyko należy konfrontować z tym kluczowym ryzykiem. Kto był dyrektorem finansowym w jakiejkolwiek instytucji, kto weryfikował stan instytucji w banku, funduszu czy organie nadzorczym wie, jaka jest hierarchia zagrożeń. To a propos wielkości i struktury zadłużenia.

Polecane na stronie

  • Krakowskie Przyspieszenie Mieszkaniowe 2021 [ więcej ]
  • Więcej zadań, więcej pieniędzy – możliwa perspektywa dla samorządów [ więcej ]
  • Podsumowanie akcji PIT za 2020 rok [ więcej ]
  • 25 lat Krakowskiego Holdingu Komunalnego [ więcej ]
  • Rzeczpospolita zdecentralizowana [ więcej ]
  • Rewitalizacja Fortu 52 na Klinach w Dzielnicy X [ więcej ]
  • Forum Przyszłości Dzielnic - jak było i jak może być [ więcej ]
  • Nowy komisariat Policji [ więcej ]
  • Skwer Wolności na Estońskiej - marzenia się spełniają! [ więcej ]

Sprawy PO

  • Platformerski program gospodarczy – inauguracja Forum Gospodarczego Krakowskiej PO [ więcej ]

Najnowsze informacje

Multimedia   ·   Artykuły

Więcej informacji w dziale media >