Okiem Przewodniczącego – finansowa przyszłość Krakowa – problemy i propozycje, jak je rozwiązać

Ostatnio wiele mówiło się o ogromnym sukcesie akcji „Płać podatki w Krakowie”, krakowskiej innowacji zwiększającej dochody budżetu Miasta. Wiele mówi się też o innowacjach w gospodarce, nauce i biznesie. Innowacje pojawiają się również w samorządach, a Kraków jest w Polsce liderem, jeśli chodzi o innowacje finansowe, i ma dzięki temu wiele dodatkowych pieniędzy.

finansowe-perspektywy2016Jako jedni z pierwszych w Polsce wdrożyliśmy obligacje komunalne, dzięki którym bardzo tanio pozyskiwaliśmy środki na rozwój. Wyemitowaliśmy je w 1996 r. i przez długi czas były one wzorem dla innych samorządów. Pierwsi w Polsce wyemitowaliśmy euroobligacje, kolejny bardzo tani i efektywny sposób pozyskania pieniędzy na inwestycje. Jako pierwsi w Polsce, bo już w 1999 r., uzyskaliśmy dostęp do funduszów na rozwój infrastruktury z Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju. I tym razem krakowski przypadek był wzorem dla wielu innych samorządów w Polsce i w tej części Europy. Dzięki tym rozwiązaniom pozyskaliśmy ponad 1 mld zł dużo taniej niż na rynku finansowym. Przez lata zaoszczędziliśmy ponad 100 mln zł.

W 1997 r. stworzyliśmy w Krakowie jedyną w Polsce grupę kapitałową. Powstanie Krakowskiego Holdingu Komunalnego sprawiło, że w ciągu 15 lat zatrzymaliśmy w Krakowie ponad 150 mln zł. Umożliwiające to zapisy ustawy wykorzystaliśmy jako jedyni w Polsce. Dzięki włączeniu do holdingu trzech wielkich spółek – MPEC, MPWiK i MPK – poczyniliśmy spore oszczędności na podatkach. Podjęliśmy taką decyzję mimo dużego ryzyka, oporów społecznych, czy wreszcie bardzo skomplikowanych zasad. Holding funkcjonuje nadal, a dzięki swym potężnym aktywom umożliwia finansowanie tak wielkich projektów inwestycyjnych jak np. ekospalarnia.

Udało się też wdrożyć komunalny cash-pooling, czyli zintegrowany rachunek bankowy, który co roku daje oszczędności kredytowe w wysokości 10–20 mln zł. To też było ryzykowne, ale poczynione dzięki temu rachunkowi oszczędności są teraz dla budżetu istotne. To znowu my byliśmy w Polsce prekursorami, od nas się uczono tego teraz powszechnego rozwiązania.

W latach 1994–1998 stworzyliśmy i wdrożyliśmy jako jedyni w Polsce tzw. budżet zadaniowy, dzięki czemu finanse Krakowa stały się o wiele bardziej zrozumiałe. Nie dało to wymiernych efektów, ale transparentność decyzji to zawsze ważna sprawa. Gminie Kraków jako pierwszej w Polsce udało się wdrożyć grupowe zakupy energii elektrycznej, ubezpieczeń oraz innych potrzebnych w administracji produktów i usług, co w efekcie rocznie daje 10–20 mln zł oszczędności.

Jako pierwsi w Polsce rozpoczęliśmy szybkie i pełne odzyskiwanie VAT w całym układzie komunalnym, co zapewniało nam spore dodatkowe środki. Wdrażane nowe zasady rozliczeń niestety nie będą już dla nas takie korzystne.

Dzięki akcji „Płać podatki w Krakowie” co roku uzyskujemy 10–35 mln zł dodatkowych dochodów. Kraków prowadzi tę akcję od pięciu lat i zdecydowanie można powiedzieć, że – biorąc pod uwagę różne uwarunkowania – osiągamy lepsze wyniki niż inne samorządy. Każda akcja jest zaplanowana, zróżnicowana, wykorzystuje różne potrzeby i oczekiwania krakowian. Dzięki temu jesteśmy w Polsce zdecydowanym liderem w pozyskiwaniu nowych podatników.

W latach 2011–2014 przeprowadziliśmy bardzo trudną reformę finansów publicznych Krakowa (o szczegółach pisałem tutaj). Stworzyliśmy wieloletnią politykę finansową, dochodową i podatkową. To spowodowało już po dwóch latach widoczne efekty, które dały nam poczucie większego bezpieczeństwa finansowego. Bezpieczeństwo to potwierdzają renomowane instytucje finansowe.

Kraków dzięki mądrym urzędnikom jest jednym z najbardziej innowacyjnych w kwestii finansów miast w Polsce, a innowacje dają ogromne korzyści finansowe. Dziękuję wszystkim, dzięki którym to się udaje. To jest prawdziwy lokalny patriotyzm na miarę XXI wieku!

Niestety, nic nie jest dane raz na zawsze. Stan naszych finansów może się pogorszyć bardzo szybko i nie zawsze wynika to z popełnionych przez nas błędów.

Przed nami, Polską ale i Krakowem, czas wielkich zmian. Te zmiany mogą mieć negatywne konsekwencje. Od 2020 r. nie będzie już tak dużych środków z Unii Europejskiej. Ogromnym problemem może być utrzymanie tempa inwestycji. Już niedługo będzie obowiązywać większa kwota wolna od podatku PIT, przez co zmniejszą się dochody miasta z tego tytułu. Następują zmiany demograficzne i migracyjne, które spowodować mogą znaczący spadek liczby mieszkańców. Wprowadzono też wspomniane już nowe zasady naliczania podatku VAT w samorządzie. Niedługo w życie wejdą nowe przepisy w kwestii naliczania dochodów z użytkowania wieczystego, a finalnie instytucja użytkowania wieczystego w ogóle zniknie. To wszystko w ciągu najbliższych pięciu lat negatywnie wpłynie na nasze możliwości finansowe.

Czy to oznacza stagnację w rozwoju Krakowa i polskich samorządów, spowodowaną realnym zmniejszeniem się dochodów samorządów?

Na szczęście dla Krakowa może być inaczej! Już podjęliśmy działania przynoszące w przyszłości znacząco większe dochody.

Kluczem do powodzenia tych działań jest nie tylko utrzymanie, lecz stałe zwiększanie atrakcyjności Krakowa jako dobrego miejsca zamieszkania, bo to mieszkańcy – innowacyjni, otwarci i kreatywni – są i będą największym bogactwem naszego miasta. A wiemy, czego oczekują mieszkańcy – atrakcyjnych miejsc pracy, przyjaznych miejsc zamieszkania, nowoczesnych miejsc rekreacji, edukacji na odpowiednim poziomie. Dlatego potrzebne są nam: niezawodny system transportu publicznego, nowe tereny rekreacyjne, dobra komunikacja z mieszkańcami i spraw- na obsługa w urzędach. Musimy wciągać mieszkańców do współdecydowania.

Wdrażając Krakowską Kartę Mieszkańca jako kontynuację akcji „Płać podatki w Krakowie”, możemy pozyskać ok. 100 tys. nowych podatników, co rocznie może dać maksymalnie ponad 200 mln zł. Ostrożnie zakładam, że docelowo będzie z tego dodatkowo w budżecie ok. 100 mln zł rocznie.

Tworząc Krakowski Zespół Metropolitalny, wespół z ościennymi gminami możemy wygospodarować ok. 250 mln zł i przeznaczyć je na likwidację niskiej emisji, polepszenie transportu publicznego lub nowe tereny rekreacyjne. Wymaga to jednak wdrożenia ustawy o związkach metropolitalnych lub jakichś innych przepisów określających zasady funkcjonowania metropolii.

Organizując centra usług wspólnych, możemy o 20–50 mln rocznie zmniejszyć docelowo koszty funkcjonowania miasta.

Patrząc na doświadczenia innych europejskich miast, należy też spokojnie przygotowywać się do wykorzystania potencjału finansowego, jaki daje milionowe miasto. W podobnych europejskich miastach działają komunalne fundusze: ubezpieczeniowe, inwestycyjne, gwarancji wzajemnych. Teraz tego robić nie można, ale w przyszłości to będą oczywiste rozwiązania.

Coraz więcej spraw będzie można robić w ramach tzw. partnerstwa publiczno-prywatnego. Tak to działa w wielu europejskich miastach, najlepszym przykładem są miasta angielskie.

Mamy też możliwość szerszego wykorzystania Krakowskiego Holdingu Komunalnego, jednej z największych firm komunalnych w tej części Europy. Wchodząc na Giełdę Papierów Wartościowych i sprzedając do 50 proc. jego akcji, możemy na rozwój pozyskać znaczne środki, nie zmniejszając wpływu na zarządzanie spółką.

Wdrażając projekt Nowa Huta Przyszłości możemy spowodować powstanie tam nowego zagłębia biznesowego, co znacząco podniesie dochody z podatku od nieruchomości, ale da także tysiące nowych, atrakcyjnych miejsc pracy, zwiększających zainteresowanie Krakowem.

Wskazane wyżej innowacje mogą pokryć ubytki spowodowane wcześniej wskazanymi okolicznościami. Oznacza to, że jeśli już zaczniemy przygotowywać i wdrażać te działania, w ciągu pięciu najbliższych lat spowodujemy, że Kraków będzie zabezpieczony finansowo oczekiwał na rozwój wypadków.

Bogusław Kośmider
Przewodniczący Rady Miasta Krakowa kadencji 2014-2018
2 Koło Gospodarcze PO w Krakowie

«   ·   »

Polecane na stronie

  • Nowa uchwała ws. zasad wynajmowania lokali komunalnych [ więcej ]
  • Nowy komisariat Policji [ więcej ]
  • Nowa ulica 8. Pułku Ułanów [ więcej ]
  • Rewitalizacja Fortu 52 Borek [ więcej ]
  • Akcja „Płać podatki w Krakowie” oraz Karta Krakowska – podsumowanie 2019 [ więcej ]
  • Ostatnie Okiem Przewodniczącego Bogusława Kośmidera [ więcej ]
  • Skwer Wolności na Estońskiej - marzenia się spełniają! [ więcej ]

Sprawy PO

  • Platformerski program gospodarczy – inauguracja Forum Gospodarczego Krakowskiej PO [ więcej ]

Najnowsze informacje

Multimedia   ·   Artykuły

Więcej informacji w dziale media >

  • © Bogusław Kośmider 2006-2019
stat4u