Okiem Przewodniczącego – Antysmogowe przyspieszenie

Kiedy 15 stycznia 2016 r. Sejmik Województwa Małopolskiego przyjął uchwałę zakazującą używania w Krakowie paliw nieekologicznych od września 2019 r., zniknęła ostatnia formalna bariera antysmogowa. W ciągu 40 miesięcy musimy zlikwidować ponad 24 tys. palenisk.  Mamy uchwałę i środki – musimy jeszcze mieć plan, jak w ciągu krótkiego czasu zrobić tak dużo.

antysmogowe przyspieszeniePozycja wyjściowa – marzec 2016

Kraków jako pierwsze z dużych polskich miast rozpoczął działania antysmogowe. Brakuje nam jednak polskich wzorców, procedur i doświadczeń, na których można się oprzeć w walce z zanieczyszczeniem powietrza. Można wręcz powiedzieć, że to inni w Polsce patrzą, co i jak Kraków robi w sprawach antysmogowych. Znamy co prawda doświadczenia zagraniczne, ale pochodzą one z innych czasów (np. Londyn – lata 50., Niemcy – lata 70., Skandynawia – lata 80.). Nie mając wzorców, cały czas uczymy się metodą prób i błędów. I – paradoksalnie – jako pierwsi chcący poprawić powietrze jesteśmy ciągle krytykowani.

Uchwałą antysmogowa Sejmiku Województwa Małopolskiego zniesiono barierę prawną, nie ma już też bariery finansowej, ponieważ dysponujemy dużymi środkami na realizację Programu Ograniczania Niskiej Emisji. W ciągu 40 miesięcy musimy zlikwidować 24 tys. palenisk, czyli ok. 600 miesięcznie i 7200 rocznie. Dla porównania –  w 2015 r. udało się zmienić  2400 pieców, tj. wykonać 30 proc. takiego rocznego planu. Sejmik przyjąwszy uchwałę antysmogową, oczekuje teraz przedstawienia „mapy drogowej” zmniejszania zanieczyszczenia w Krakowie.

Nasze problemy  i dobre rozwiązania 

Choć robimy bardzo dużo, wciąż mamy jakieś poważne „zahamowanie” antysmogowe. Skąd się ono wzięło? Mieliśmy zbyt skomplikowany system finansowania likwidacji niskiej emisji, a obsługa procesu likwidacji palenisk była zbyt wolna. Poza tym usługi związane z likwidacją palenisk w Krakowie kosztowały dotychczas znaczniej więcej niż w jego okolicach i w innych miastach Polski.

Ciężką pracą i współpracując z wieloma stronami tych problemów, poprawiliśmy prawie wszystko. Znacząco uprościliśmy proces wypełniania dokumentów potrzebnych do likwidacji paleniska, wprowadziliśmy też bezgotówkowy system płacenia. Mamy armię doradców chodzących po domach, namawiających do zmiany pieca i pomagających wypełnić dokumenty. Gotowy wniosek rozpatrywany jest w ciągu dziewięciu dni – to ogromne przyśpieszenie. Prezydent Krakowa przygotuje też listę rekomendowanych firm likwidujących paleniska. To na pewno poprawi współpracę z nimi i zwiększy  efektywność prac.

Postulaty innych działań

Te pozytywne zmiany wdrożone przez Urząd Miasta w zakresie działań antysmogowych można w przyszłości rozszerzyć. Proponuję rozważyć następujące pomysły:

  1. Podział Krakowa na kilka rejonów likwidacji palenisk i przygotowanie przetargów na wyłonienie podmiotów realizujących wymianę pieców w tych rejonach.

Mniejsze obszary działań umożliwią skuteczniejsze nadzorowanie i obsługę programu. To także szansa na zwiększenie zainteresowania dzielnic programem. Organizując przetargi na zbiorczą wymianę pieców, można wynegocjować niższe koszty usług i zapewnić ich kontrolę.

  1. Kompleksowe zajęcie się mieszkańcem, wręcz „zaopiekowanie się nim”.

Proponuję, by organizacją i monitorowaniem procesu likwidacji zajęli się pracownicy UMK. Przejęcie przez UMK nadzoru nad całym procesem likwidacji palenisk oznacza mniejsze koszty, szybsze efekty, lepszą kontrolę i zmniejszenie ryzyka wystąpienia problemów.

  1. Mapa drogowa likwidacji palenisk, czyli harmonogram rzeczowo-finansowy likwidacji palenisk, tak aby w pierwszej kolejności następowała likwidacja palenisk najbardziej uciążliwych. Taki harmonogram pozwala na realny monitoring realizacji programu i jego efektów. Uzyskane w jego wyniku dane dotyczące realnego wpływu programu likwidacji palenisk na zmniejszanie się zanieczyszczenia będą stanowić skuteczny element promocyjny dla dalszych działań. Priorytet dla likwidacji najbardziej uciążliwych palenisk przede wszystkim jednak pozwoli na szybsze osiąganie realnych efektów ekologicznych.
  2. Obywatelski system kontroli i monitoringu. To wskazany przez Smoghaton pomysł włączenia zainteresowanych mieszkańców do systematycznego monitorowania krakowskiego powietrza. Poprzez podłączenie prostych czujników w krakowskich domach mieszkańców można uzyskać dane dotyczące jakości powietrza, które trafiałyby do specjalnego systemu informatycznego. Duża liczba tych czujników pozwoli na szerszy, ogólnokrakowski monitoring. Takie ekologiczne „open data”.

Realizacja tych pomysłów to szansa na lepsze zaplanowanie programu likwidacji palenisk, a potem na sprawniejszą jego realizację. To zaś oznacza szybszą poprawę jakości powietrza. Nie bez znaczenia jest także możliwość pokazania krakowianom, że władze miasta bardzo angażują się w działania antysmogowe i są otwarte na społeczne propozycje.

Podsumowując, potrzebne jest wyraźne przyśpieszenie i uproszczenie procedur likwidacji palenisk. I to właśnie następuje. Wskazane przez mnie pomysły – podział na rejony, rejonowe przetargi, zaopiekowanie się mieszkańcem – warto rozważyć. Podobnie jak harmonogram rzeczowo-efektywnościowy i obywatelski system monitoringu. Wszystkie te działania byłyby czytelnym sygnałem, że Miasto zwiększa swoje zaangażowanie w likwidację niskiej emisji.

Zarówno dla nas, jaki naszych dzieci oraz wnuków, uważnie rozważmy wdrożenie proponowanych, dodatkowych działań antysmogowych. Kraków jest liderem zmian antysmogowych nie tylko w Polsce, ale i w tej części Europy. Dlatego musimy szukać nowych, innowacyjnych rozwiązań, by móc pokazać wszystkim, że walkę ze smogiem da się wygrać.

Bogusław Kośmider
Przewodniczący Rady Miasta Krakowa kadencji 2014-2018
2 Koło Gospodarcze PO w Krakowie

«   ·   »

Polecane na stronie

  • Nowa uchwała ws. zasad wynajmowania lokali komunalnych [ więcej ]
  • Nowy komisariat Policji [ więcej ]
  • Nowa ulica 8. Pułku Ułanów [ więcej ]
  • Rewitalizacja Fortu 52 Borek [ więcej ]
  • Akcja „Płać podatki w Krakowie” oraz Karta Krakowska – podsumowanie 2019 [ więcej ]
  • Ostatnie Okiem Przewodniczącego Bogusława Kośmidera [ więcej ]
  • Skwer Wolności na Estońskiej - marzenia się spełniają! [ więcej ]

Sprawy PO

  • Platformerski program gospodarczy – inauguracja Forum Gospodarczego Krakowskiej PO [ więcej ]

Najnowsze informacje

Multimedia   ·   Artykuły

Więcej informacji w dziale media >

  • © Bogusław Kośmider 2006-2019
stat4u