Motory rozwoju Krakowa i drogi na skróty

Zobacz wszystkie artykuły z cyklu Kraków w czasach zarazy >>

Kraków w czasach pandemii to miasto z bardzo ograniczoną gospodarką, zamrożoną przez pandemię. W efekcie znacząco spadły dochody Krakowa, w tym z udziału w podatku PIT i CIT. Analizując wyniki można powiedzieć, że dzięki dywersyfikacji źródeł dochodów ten spadek udziału w podatkach był nieco niższy (więcej więc nam zostało pieniędzy) niż w wielu innych samorządach i niż średnia w Polsce. W Krakowie zdecydowały o tym ważne motory rozwoju gospodarki, bardziej odporne na bieżące fluktuacje.

Wielu wydaje się, że głównym i najważniejszym motorem rozwoju Krakowa jest turystyka, a szerzej mówiąc przemysł spotkań – turystyka, kongresy, konferencje, targi, festiwale i imprezy muzyczne, sportowe czy kulturowe.  To ważny sektor krakowskiej gospodarki. Ważny bo generuje około 10% miejsc pracy, bo tworzy ważny, atrakcyjny wizerunek Krakowa, wizerunek, który oddziaływuje na inne dziedziny życia gospodarczego Krakowa.

Turystyka, przemysł spotkań to za 2019 rok około 7,5 mld zł PKB Krakowa. PKB, który za 2019 rok wyniósł około 138 mld zł. I mniej więcej tyle, czyli około 5-6% dochodów Miasta Krakowa stanowią dochody z tego sektora. Dla około 10% mieszkańców jest to bardzo ważne źródło dochodów i zarobków.

Kiedyś pisałem, że: ”Kraków bez turystów to Kraków ze skokowo wyższym bezrobociem, znaczącym spadkiem dochodów Miasta, znaczącym zmniejszeniem obrotów sklepów, restauracji, gorszą komunikacją, czyli w rezultacie ze zmniejszeniem atrakcyjności Miasta”. Ale jednocześnie turystyka, czy w całości przemysł spotkań, to 5% krakowskiego PKB, to 5% wpływu do budżetu Miasta. Mało i dużo. Mało bo tylko 5%, dużo bo to aż 10% mieszkańców oraz duży wpływ na wizerunek i na inne dziedziny życia. Niektórzy tego nie rozumieją albo udają, że nie rozumieją.

O turystykę i przemysł spotkań trzeba dbać, trzeba szukać pomysłów na przyszłość. Ten sektor gospodarki też udało się zróżnicować. Mamy Tauron Arenę przyciągającą turystów eventowych, mamy Centrum Kongresowe ICE, przyciągające turystów kongresowych, konferencyjnych, mamy EXPO przyciągające turystów konferencyjnych i targowych, mamy nowe muzea (np. podziemia Rynku Głównego, MOCAK) przyciągające turystów kulturowych. Mamy ponad 140 sklepów działających w zakresie branż chronionych i zanikających oraz specjalności Krakowa: księgarnie i antykwariaty, korzystające z opieki samorządu.

Oczywiście mamy też takich, którzy uważają, że to za mało, że Miasto powinno więcej i szerzej. Tylko nie mówią jak, a jak mówią – to jest to niezgodne z prawem. A mamy choćby zasady pomocy publicznej, do których musimy się stosować. Ale łatwo się pisze bez związku z rzeczywistością. Na szczęście czy nieszczęście – rzeczywistość prędzej czy później upomina się o prawdę. Niektórzy wieszczą upadek tego sektora, niektórzy widzą konieczność zasadniczej zmiany. Upadku nie będzie, mimo dziwnej radości niektórych, zmiana pewnie będzie, ale nie zasadnicza. Zmniejszy się skala turystyki prostej, nisko budżetowej. Zwiększy się skala turystyki kwalifikowanej, wysokobudżetowej i Kraków, dzięki inwestycjom i promocji jest na to przygotowany. I samorząd, i przedsiębiorcy przygotowują się do tych zmian. Pewne procesy przyspieszą i samorządy dostaną wreszcie realne narzędzia do wpływania na ten sektor. Ale  turystyka to nie jedyny i najważniejszy motor rozwoju Krakowa.

Rzeczywistość jest taka (vide dane statystyczne z 2019 roku), że większy wpływ na gospodarkę Miasta, na przychód budżetu Miasta, na ilość miejsc pracy, mają centra obsługi biznesu. To tam pracuje bezpośrednio 70 tysięcy, a pośrednio prawie 100 tysięcy mieszkańców. To ponad 12 mld zł do krakowskiego PKB. To nowowoczesne centra obsługi, obsługujące skomplikowane procesy technologiczne, sprzedażowe i obsługowe. Ludzie tam pracujący musza mieć duże, nie tylko językowe, kwalifikacje. To gwarancja, że nie da się szybko przenieść takie firmy do innych krajów. Nie wystarczy powierzchnia biurowa, potrzeba dobrej, przygotowanej kadry. Dzięki synergii z krakowskimi uczelniami, dzięki inwestycjom infrastrukturalnym, w tym uzbrojeniu terenu i nowym trasom drogowym i tramwajowym, a także dzięki nowym terenom mieszkaniowym i rekreacyjnym ten duży i rozwijający się sektor gospodarki rozwija się na mocnych samorządowych fundamentach.

Bardzo poważne znaczenie dla mieszkańców, ale i budżetu Miasta ma przemysł krakowski. To ponad 30 mld zł PKB. To nie tylko Huta ArcelorMittal, ale i setki innych dużych, średnich i małych zakładów przemysłowych różnych branż. Może to zaskakujące, ale prawdziwe. Przemysł budowlany to około 11 mld zł w 2019 roku i tu duży wpływ mają także inwestycje fiansowane przez Miasto i spółki komunalne. Ważnym i mocno rozwijających się sektorem działalności w Krakowie jest sektor naukowo-techniczny i innowacyjny. To około 100 tysięcy zatrudnionych, to około 150 tysięcy studentów, to nowe symbole krakowskiej gospodarki: firmy informatyczne, innowacyjne, szkoły wyższe. Wielkim sektorem gospodarczym Krakowa są handel i usługi.

Jak widać Kraków ma dość zróżnicowaną gospodarkę i dzięki temu  mamy nieco lepszą sytuację niż wiele innych samorządów, także dużych miast. Mamy sytuację lepszą niż inni, ale trudną, bo zablokowanie działań gospodarczych, zmniejszenie czy wręcz wstrzymanie aktywności gospodarczej krakowskich firm, zmniejszenie wynagrodzenia krakowskich pracowników, spowodowało spadek dochodów Miasta. Także program wspierania krakowskich przedsiębiorców to uszczerbek na dochodach z czynszów, opłat, podatków.

Miasto przygotowuje się do tych zmian, do działania w nowej sytuacji gospodarczej i ekonomicznej. Mocno współpracujemy z organizacjami zrzeszającymi przedsiębiorców różnych branż i sektorów, konsultujemy różne rozwiązania i działania. Tak jest choćby w sprawach odmrażania krakowskiej gastronomii. Zdając sobie sprawę z ograniczeń epidemicznych mocno obniżyliśmy (do 20% wartości normalnej) opłaty za ogródki gastronomiczne i ułatwiliśmy procedury. Oczywiście, niektórzy chcieli, aby w ogóle nie płacić, inni żeby ogródki mogły zajmować jak największa powierzchnię. Kierując się interesem ekonomicznym Miasta zdecydowaliśmy się na radykalną obniżkę opłat, ale jednak utrzymanie płacenia. Kierując się bezpieczeństwem ogółu mieszkańców nie możemy dopuścić do o wiele większego zajęcia powierzchni. Tych przykładów wspólnych działań pokazujemy bardzo dużo, w różnych dziedzinach życia Krakowa.

Przeanalizowaliśmy możliwości szybkich oszczędności i znaleźliśmy prawie 150 mln zł. Te środki to zmniejszenie wydatków bieżących, w tym obsługi długu. To także powstrzymanie się z częścią inwestycji, tam gdzie bez konsekwencji było to możliwe. Przy okazji trzeba jasno powiedzieć, że postulat wstrzymania części, szczególnie dużych, a czasami  kontrowersyjnych, inwestycji nie jest dobrym sposobem oszczędzania. Oczywiście, każdą umowę można wypowiedzieć, tylko oznacza to zawsze koszty społeczne i ekonomiczne takiego wypowiedzenia. Społeczne bo oznacza utratę pracy, ale i czasem bankructwo wykonawcy głównego i podwykonawców, ale i koszty kar umownych dla Miasta. Na dodatek inwestycja jest „rozgrzebana”, musi być zabezpieczana, a to też kosztuje. To także możliwość utraty dedykowanego finansowania, czyli długu zaciągniętego na konkretną inwestycję i nie do wykorzystania przy innych działaniach, czasami utrata dofinansowania zewnętrznego.

Tak więc proste oszczędności to nie zawsze oszczędności realne, a zawsze konsekwencje finansowe, techniczne i społeczne. Nie ma w tym zakresie prostych rozwiązań i trzeba o tym pamiętać. W okresie poprzedniego kryzysu finansowego (2011-2014) starliśmy się chronić miejskie inwestycje, co przyniosło efekt w postaci terminowego (i stosunkowo taniego) zakończenia wielkich inwestycji metropolitalnych jak Centrum Kongresowe czy Hala Sportowo-Widowiskowa.

Ekonomia ma twarde prawa i dość skomplikowaną strukturę i dlatego rozwiązania, w tym oszczędności, muszą to uwzględniać. Nie ma tutaj drogi na skróty. O tych prostych, ale nie zawsze realnych pomysłach jeszcze ciąg dalszy nastąpi.

Polecane na stronie

  • Nowa uchwała ws. zasad wynajmowania lokali komunalnych [ więcej ]
  • Nowy komisariat Policji [ więcej ]
  • Nowa ulica 8. Pułku Ułanów [ więcej ]
  • Rewitalizacja Fortu 52 Borek [ więcej ]
  • Akcja „Płać podatki w Krakowie” oraz Karta Krakowska – podsumowanie 2019 [ więcej ]
  • Ostatnie Okiem Przewodniczącego Bogusława Kośmidera [ więcej ]
  • Skwer Wolności na Estońskiej - marzenia się spełniają! [ więcej ]

Sprawy PO

  • Platformerski program gospodarczy – inauguracja Forum Gospodarczego Krakowskiej PO [ więcej ]

Najnowsze informacje

Multimedia   ·   Artykuły

Więcej informacji w dziale media >

  • © Bogusław Kośmider 2006-2019
stat4u